Jak zatrudnić studenta lub osobę niepełnoletnią do pracy sezonowej?

10.08.2018 Kadry i HR

Czas wakacji to świetna okazja dla przedsiębiorczych uczniów i studentów, aby podreperować swój budżet oraz zdobyć doświadczenie w pracy sezonowej lub tymczasowej. Wielu z nich podejmuje wtedy pracę pierwszy raz w życiu. Ofert pracy – szczególnie w ośrodkach turystycznych – nie brakuje, a przedsiębiorcy coraz chętniej decydują się na zatrudnienie małoletnich. Branżą, która odnotowuje największy wzrost młodych pracowników w okresie wakacyjnym jest gastronomia. Zatrudnienie uczniów i studentów na okres 2-3 miesięcy to dla wielu firm bardzo opłacalne rozwiązanie, jednak tylko wtedy, gdy zatrudnienie przebiega zgodnie z prawem. Istnieją przepisy, których przedsiębiorcy muszą przestrzegać i które chronią nastolatków przed zagrożeniami.

O czym przedsiębiorcy powinni wiedzieć decydując się na zatrudnienie uczniów i studentów  oraz jak zatrudniać nastolatków do pracy krótkoterminowej?
 

Student jako pracownik sezonowy
 

W przypadku studentów  stosunek pracy nawiązywany jest na zasadach ogólnych, a więc tych, które obowiązują innych pełnoletnich pracowników. W zależności od wykonywanych czynności w pracy  istnieje dowolność w wyborze umowy. Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na zawarcie ze studentem umowy o pracę, to należy postępować według kroków opisanych w artykule „Jak zatrudnić pracownika”. 
 

Powszechniejszą praktyką jest zawieranie ze studentami umowy cywilnoprawnej np. umowy zlecenie. Wynika to z faktu, iż za osoby uczące się (do 26 roku życia) przedsiębiorca nie ma obowiązku odprowadzać składek ZUS.
 

Ubezpieczenie studenta opłaca uczelnia lub jest on „podpięty” pod ubezpieczenie jednego z rodziców lub opiekunów. Proponując studentowi umowę zlecenie warto jednak pamiętać o kilku istotnych kwestiach:

ważne
Niestety, nie istnieją regulacje dotyczące tego, czy student (który zakończył studia I stopnia i zamierza kontynuować je na II stopniu) od momentu obrony do ponownego otrzymania legitymacji nadal posiada status studenta. Teoretycznie, jego legitymacja ważna jest do 31 października – dlatego zatrudniając go po obronie, w okresie wakacji, powinien być on zwolniony ze składek. Jednak stanowisko ZUS-u w tej kwestii jest zupełnie inne. Według ZUS przedsiębiorca nawiązując współpracę ze studentem w oparciu o umowę zlecenie, ma obowiązek odprowadzania składek za studenta w czasie, kiedy ma on przerwę pomiędzy studiami I a II stopnia, gdyż w trakcie kontroli brak odliczania składek za ten okres może zostać potraktowane jako błąd.

Pracownicy młodociani

 

Brak doświadczenia zawodowego sprawia, że niepełnoletni pracownicy są bardzo narażeni na złe praktyki nieuczciwych pracodawców, dlatego podejmowanie aktywności zawodowej przez pracowników młodocianych podlega ograniczeniom.

Kim jest małoletni pracownik?
 

W oparciu o Kodeks Pracy, pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 rok życia – czyli każdy pełnoletni obywatel. Natomiast młodocianym pracownikiem jest osoba pomiędzy 16 a 18 rokiem życia. Warunki, jakie musi spełnić nieletni przy przystąpieniu do pracy:

posiadanie kwalifikacji zawodowych – w przypadku braku kwalifikacji, zatrudnienie może nastąpić tylko w celu nauki zawodu. Rodzaje umów, jakie przedsiębiorca może zawrzeć z małoletnimi to:

lub umowy cywilnoprawne:

Pracodawca, aby móc zatrudnić młodocianego na podstawie umowy o pracę, będzie potrzebował zgody jego rodzica/opiekuna. W przypadku umowy o pracę bardzo ważną kwestią jest wymiar godzin małoletniego pracownika. Nie może pracować dłużej niż 7 godzin dziennie i 35 godzin w tygodniu. Ponadto niedozwolona jest praca w trybie nocnym oraz w ramach nadgodzin.

Podjęta przez osoby niepełnoletnie praca powinna dotyczyć przygotowania zawodowego lub wykonywania prac lekkich, czyli takich, które nie zagrażają zdrowiu i życiu nastolatka, nie nadwyrężają jego rozwoju psychofizycznego oraz nie kolidują ze szkolnymi zajęciami. Do prac lekkich zaliczymy np. zbieranie owoców (bez dźwigania ciężkich skrzynek), pomocnicze prace biurowe, obsługa klienta, prace porządkowe itp.
 

Przy zatrudnianiu nastolatków – tak jak w przypadku pełnoletnich pracowników – pracodawca zobowiązany jest do skierowania ich na wstępne badania lekarskie oraz zorganizowania szkolenia BHP przed rozpoczęciem pracy. Warto wziąć pod uwagę, że jeśli mamy styczność z pracą w obszarze gastronomii czy turystyki – konieczne może być wyrobienie książeczki sanitarno-epidemiologicznej. Za pracującego na podstawie umowy o pracę niepełnoletniego, pracodawca musi opłacać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
 

Podjęcie pracy wakacyjnej czy krótkoterminowej wynika raczej z własnej inicjatywy uczniów – dlatego pracodawcy chętnie sięgają w ich przypadku po umowy cywilnoprawne. W ich przypadku również wymagana jest zgoda rodzica/opiekuna osoby niepełnoletniej. Niestety, osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych nie dotyczą przepisy określone w kodeksie pracy (np. wymiar czasu pracy). Uczniowie gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych, którzy nie ukończyli 26 lat, nie podlegają ubezpieczeniom społecznym. Ubezpieczenie zdrowotne również nie jest obowiązkowe – dlatego, tak jak w przypadku studentów, umowa zlecenie z młodocianymi jest dla przedsiębiorców korzystna ze względu na koszty.
 

ważne
Od września 2018 roku pracę będą mogły podjąć osoby, które ukończyły 15 lat. Aktualnie, zatrudnianie dzieci poniżej 16 roku życia jest zabronione, jednak nie dotyczy to branży artystycznej, kulturalnej, sportowej i reklamowej – w tych przypadkach praca nie może kolidować z zajęciami szkolnymi, wymagana jest opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej, orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań do podjęcia pracy oraz zgoda rodziców.

Dominika Głowacka

Chcesz uzyskać dostęp do tego materiału?

Zarejestruj lub zaloguj się na portalu zafirmowani.pl i dołącz do społeczności firm!
Będziesz mógł promować swoją firmę i otrzymasz bezpłatny dostęp do:

Aplikacji księgowej online

Kontaktów z ekspertami, artykułów i materiałów video

Bazy edytowalnych dokumentów niezbędnych w firmie

Specjalnych ofert i rabatów

Chcesz mieć nieograniczony dostęp do wszystkich materiałów i funkcjonalności naszego portalu Zafirmowani.pl?

Załóż rachunek w Alior Banku i korzystaj ze wszystkich możliwości portalu!

Strona korzysta z plików cookie. Pozostając na tej stronie, wyrażasz zgodę na korzystanie z nich. Zapoznaj się z polityką prywatności